Een mahjongspel bestaat uit verschillende soorten stenen:
- Series
- Troefstenen
- Geluksstenen
Series
Deze zijn onderverdeeld in 3 soorten. (of "kleuren").
In elke soort zijn de stenen genummerd van 1 t/m 9.
De stenen 2 t/m 8 zijn de
Eenvoudige stenen,
de stenen 1 en 9 zijn
Hoekstenen.
1) Kringen
Chinese naam: Bing (Cash)
Afbeeldingen van oude Chinese muntjes.
Ieder koperstuk heeft een gat in het midden: hierdoor werd een touw geregen, om ‘kettingen’ te maken, van 100 (diào) koperstukken.
Dus: Kringen-1 staat voor 1 (muntje), 2 voor 2 (muntjes), 3 voor 3 (muntjes), etc.
2) Bamboe
Chinese naam: Suo (String)
Afbeeldingen van "strings" van muntjes: elke string staat voor 100 muntjes aan een touw.
De originele afbeelding staat voor een aantal muntjes aan een touw, een soort ketting dus; in de westerse marketing is dit geromantiseerd tot bamboe.
Dus: Bamboe-1 staat voor 100, Bamboe-2 voor 200, etc.
Op Bamboe-1 wordt altijd de Heilige Vogel Pe-ling afgebeeld. Deze afbeelding kan in elk mahjongspel anders zijn.
3) Tekens
Chinese naam: Wan (Myriad)
Een myriade (10.000) dus 100 strings van 100 munten.
Het onderste rode "teken" is het karakter voor 10.000,
het karakters er boven zijn de Chinese cijfers 1 t/m 9.
Dus: Tekens-1 staat voor 10.000, Tekens-2 voor 20.000, etc.
Troefstenen
Deze zijn onderverdeeld in 2 soorten:
1) Winden
Pinyin: Fēng / Wade-Giles: Fung.
Oost (Tung), Zuid (Nan), West (Shi), Noord (Peh)
Dit waren ook de namen van de vier koninkrijken in het "
Hemelse Koninkrijk van de Volmaakte Vrede",
zoals dat bestond tijdens de Taiping-opstand tijdens welke periode (1850-1864) in dat gebied het mahjongspel zijn huidige vorm kreeg.
Koninkrijk Oost wist de machtigste te worden (totdat de keizer ingreep).
Ning-Bo, waar het mahjongspel zijn huidige vorm kreeg (1864), lag in Koninkrijk Oost.
De windrichting zien we ook terug in de naam van de hoofdstad:
Beijing/Peking is: hoofdstad in het noorden,
Nanking is: hoofdstad in het zuiden (hoofdstad van "
Hemelse Koninkrijk van de Volmaakte Vrede" tijdens de Taiping-opstand).
2) Draken
Oorspronkelijk waren deze stenen gebaseerd op notaties die werden gebruikt bij het oude Chinese boogschieten, en werden ze de drie pijl-stenen (jiàn pái) genoemd.
De draken-interpretatie is afkomstig uit de westerse
marketing, evenals de associatie met de drie confucianistische deugden kinderlijkheid, oprechtheid en welwillendheid.
Oosterse mahjongspelers beschouwen deze drie stenen nog steeds als primaire stenen en noemen ze niet draken.
Rood (C)
Oorspronkelijk: Het rood (zhōng) betekent "voltreffer".
Westers: Rode Draak
Het karakter voor Midden, maar ook China.
Pinyin: Zhōng / Wade-Giles: Chung.
Groen (F)
Oorspronkelijk: Het groen (fā) vertaalt zich in deze context naar "schieten".
Westers: Groene Draak
Het karakter voor Voorspoed/Welvaart
Pinyin: Fā (Cái) / Wade-Giles: Fat.
Blauw (P)
Oorspronkelijk: Het blauw (bái) betekent "blanco", verwijzend naar een schone lei, of geen gescoorde treffers.
Westers: Witte Draak
Geen karakter, soms een (blauwe) rechthoek.
De Witte Draak kan in elk mahjongspel anders zijn.
Pinyin: Bái Bān / Wade-Giles: Po.
Geluksstenen
Deze stenen zijn waarschijnlijk later – na 1850 – als ‘bonus element’ aan het spel toegevoegd en veel mystieks is er niet over te vertellen.
Ze doen – behalve in Amerikaans Mahjong – nooit mee in het vormen van combinaties, maar leveren vaak een ‘bonus’ op.
De geluksstenen worden vaak Bloemen en Seizoenen genoemd om reden dat deze het vaakst staan afgebeeld op deze stenen.
Dat zijn dan meestal de zgn.
Vier Edele Heren
- Pruimenbloesem
- Orchidee
- Bamboe
- Chrysant
Vier edele heren
In het oude China noemden mensen een man “van grote deugd” een edele heer.
In de wereld van bloemen staan pruimenbloesem, orchidee, bamboe en chrysant in China bekend als “de vier edele bloemen”,
omdat het natuurlijke karakter van deze planten iets gemeen heeft met menselijke deugden.
Deze bloemen zijn ook bekend als “de vier edele heren” en staan symbool voor gedragsregels; als je volgens deze vier regels leeft, dan word je een “edel mens”.
Deze vier bloemen zijn terug te vinden in oude schilderijen en gedichten die werden gebruikt om
verhevenheid, rechtschapenheid, bescheidenheid en zuiverheid uit te drukken door Chinese literatoren.
Ze vertegenwoordigen ook vier seizoenen en vier wenselijke persoonlijkheidskenmerken.
Ze worden ‘heren’ genoemd omdat in de confucianistische manier van denken wenselijke persoonlijkheidskenmerken vriendelijke eigenschappen waren.
(Vrouwelijke kwaliteiten speelden geen rol.)
De
pruimenbloesem staat voor lente, de witte bloesems symboliseren karakter.
De
orchidee staat voor de zomer en
symboliseert nobele deugd.
De
chrysant staat voor de herfst en
symboliseert bescheidenheid en loyaliteit.
De
bamboe staat voor de winter en symboliseert (veer)kracht, dat wil zeggen integriteit.
Vanoudsher worden in de iets luxere spellen in plaats daarvan de traditionele beroepen of vaardigheden afgebeeld.
De vier artistieke
vaardigheden die een geleerde moet hebben: musiceren, schaken, kalligraferen, schilderen.
Traditioneel de vier respectabele
beroepen (in het oude China): visser, houthakker, boer, geleerde.
vlnr:
Visser, staande in het water, met handen in een mand
Houthakker, met een bos takken
Boer, die een rookpauze neemt
Geleerde, die een boek leest
Soms ook bijzondere voorstellingen.